Obrona praw i prawo do zadośćuczynienia

Dyrektywy stwierdzają jasno, że każdy, kto jest ofiarą dyskryminacji lub kto uważa, że był traktowany niesprawiedliwie z powodu swojej indywidualnej charakterystyki powinien mieć odpowiednie środki ochrony prawnej i skuteczne prawo do zadośćuczynienia (tj. powinien mieć możliwość prawidłowego ustawienia spraw). Rząd każdego kraju ma prawo zdecydować, czy powinno to być realizowane na podstawie procedur prawnych - tj. system prawa karnego lub cywilnego - czy na drodze regulacji administracyjnych, takich jak trybunały. Rządy mogą także zdecydować się na zachęcanie do pojednania i ustanowić system dobrowolnego rozwiązywania przypadków niesprawiedliwego traktowania poprzez dyskusję, zamiast postępowania na drodze prawnej.

Dyrektywy wprowadzają obowiązek dla rządów, zapewnienia, że osoby składające skargi w związku z niesprawiedliwym traktowaniem, mają prawo do wsparcia i reprezentowania przez związki zawodowe, do których należą lub specjalne stowarzyszenia i organizacje. Jednocześnie muszą one zapewnić, że sankcje zastosowane w przypadku wystąpienia dyskryminacji będą "skuteczne, współmierne i odwodzące". Innymi słowy, kary za dyskryminację powinny mieć związek z wyrządzoną krzywdą i powinny działać jako środek odstraszający przed zachowaniami tego rodzaju.

W celu dalszego wzmocnienia ochrony, wymaga się od rządów wprowadzenia rozwiązań legislacyjnych wedle, których obowiązki dowodowe w sprawach cywilnych (tj. kiedy nie ma zarzutów natury kryminalnej) podzielone są pomiędzy osobę twierdzącą, że została potraktowana niesprawiedliwie oraz osobę, przeciw której zgłoszone zostało roszczenie. Oznacza to, że odpowiedzialność za udowodnienie lub wykazanie fałszywości zarzutu podzielona jest pomiędzy obie strony. Osoba zgłaszająca roszczenie musi jako pierwsza wykazać, że fakty potwierdzają wystąpienie dyskryminacji (są dowody oparte ma domniemaniu faktycznym) i w związku z tym jest problem do rozwiązania. Osoba oskarżana o dyskryminację musi wykazać, że nie działała ona niesprawiedliwie, i że były uzasadnione powody do tego, co zrobiła. Dlatego obowiązkiem oskarżanego jest udowodnienie sądowi lub trybunałowi, że nie działał on w sposób dyskryminujący. A od osoby skarżącej się na dyskryminację nie oczekuje się przedstawienia ostatecznego dowodu, którego uzyskanie może być czasami mało prawdopodobne.

Rządy są zobowiązane, dodatkowo, do zapewnienia, że osoby zgłaszające sprawy dotyczące dyskryminacji będą odpowiednio chronione przed represjami lub zemstą, co jeśli nie będzie zapewnione może odwieść je od realizacji swojego prawa do równego traktowania. Dotyczy to również świadków w sprawach o dyskryminację, którzy powinni otrzymać taką samą ochronę przed represjami, aby zachęcić ich do dania świadectwa. Dlatego wymaga się od rządów wdrożenia środków odwodzących osoby oskarżone o dyskryminację od reagowania w taki sposób. Środki te, w szczególności, muszą chronić pracowników przed możliwością zwolnienia, jeśli wniosą oni skargę lub podejmą działania prawne przeciwko pracodawcom, lub będą świadczyć w sprawach o nieuczciwe traktowanie.